Social Economy For Care

Projekt był współfinansowany przez European Social Fund and the Flemish Community

Partnerzy:
 Landsbond der Christelijke Mutualiteiten (LCM), Belgia
 IN-Z, Belgia
 CM Midden-Vlaanderen, Belgia
 CM Limburg, Belgia
 Asociacion Bienestar y Dessarollo (ABD), Hisszpania
 Societa’ Cooperativa Sociale “Insieme Si Puó” (Together we can), Włochy
 Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy “Flandria” (SWPF), Polska

Czas trwania projektu:
1/12/2017 – 31/11/2019

Założenia projektu:
Z uwagi na wzrastające zapotrzebowanie na rozwój usług społecznych na rzecz osób starszych, niesamodzielnych i/lub z niepełnosprawnością, sektor opieki wykazuje rosnące obawy dotyczące znalezienia wystarczającej liczby nowych kandydatów na pracowników. Sam system edukacyjny nie zapewni wystarczającej ilości potencjalnych pracowników. Ponadto pracodawcy w sektorze opieki będą musieli bardziej niż kiedykolwiek wychodzić naprzeciw programom szkolenia zawodowego dla dorosłych, ale także przewidzieć innowacyjne rozwiązania w zakresie pracy, które mogą umożliwić im zatrudnianie osób dotychczas niezatrudnianych, w szczególności osób dotychczas bezrobotnych, o niskich kwalifikacjach lub osób ze środowisk migracyjnych . Od tego zależy ciągłość usług opiekuńczych.
W projekcie przyjrzyeliśmy się bliżej sposobom współpracy pomiędzy jednostkami administracji publicznej, organizacjami pozarządowymi i przedstawicielami sektora prywatnego w obszarze usług społecznych i aktywizacji zawodowej, poszukując dobrych praktyk, diagnozując potencjalne wyzwania i sposoby odpowiadania na nie.

Sektor usług społecznych był analizowany w oparciu o model cyrkularny – uwzględniający różne poziomy opieki.

W projekcie skoncentrowaliśmy się na opiece nad osobami starszymi i opiece nad osobami z niepełnosprawnością (z uwzględnieniem różnych form opieki domowej, ambulatoryjnej i stacjonarnej).
Skoncentrowaliśmy się zarówno na systemie dostosowanych do potrzeb miejsc pracy, systemie lokalnej gospodarki usługowej czy instytucjach oferujących wsparcie, coaching i wskazówki dla najbardziej wrażliwych grup docelowych na rynku pracy, ze szczególnym uwzględnieniem osób długotrwale bezrobotnych, nisko wykwalifikowanych, powyżej pięćdziesiątego roku życia czy mających zagraniczne pochodzenie.

Partnerzy:
LCM

Kasa chorych

Zgodnie z obowiązującym w Belgii prawem za zapewnienie obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego odpowiadają kasy chorych. LCM jest największą kasą chorych w Belgii.

Zarządzanie ubezpieczeniem zdrowotnym
Ubezpieczenie zdrowotne jest podstawową sferą działalności LCM. Odpowiada za refundację kosztów leczenia oraz wypłatę zasiłków chorobowych i rentowych. Ponadto negocjuje umowy z podmiotami świadczącymi opiekę w celu zapewnienia stabilnych opłat dla pacjentów, a także informuje o lukach i uchybieniach w ustawodawstwie za pośrednictwem organów doradczych Narodowego Instytutu ds. Ubezpieczeń Chorobowych i Rentowych (INAMI-RIZIV).

Ruch społeczny
LCM ma na celu budowanie kontaktów z członkami i reagowanie na ich potrzeby. Traktuje ich zarówno jako konsumentów opieki, uprawnionych do otrzymania wysokiej jakości usług, jak i zaangażowanych współtwórców własnego zdrowia.
LCM to system powiązanych usług i ruchów działających w dziedzinie pomocy społecznej, promocji zdrowia oraz edukacji dorosłych i młodzieży.

Więcej informacji : www.cm.be

IN-Z

IN-Z to przedsiębiorstwo społeczne, które ma na celu stworzenie społecznego i zrównoważonego zatrudnienia w lokalnych usługach, które zaspokajają potrzeby społeczne. Jego forma prawna to stowarzyszenie non-profit. IN-Z liczy 1300 pracowników. Miejsca pracy tworzone są m.in. w takich obszarach jak: opieka, usługi domowe, turystyka socjalna.

Więcej informacji: https://www.in-z.be

BEWELL

BEWELL jest pozarządową organizacją parasolową dla zakładów pracy chronionej w belgijskiej prowincji Limburg. Organizacja zapewnia zatrudnienie osobom z dużym dystansem do rynku pracy. Bewell ma ponad 2000 pracowników i działa w wielu dziedzinach m.in. pielęgnacja zieleni, prace montażowe, pakowanie, obsługa kuchni, sprzątanie.

Więcej informacji: https://www.bewel.be/

SWP „FLANDRIA”

Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy „Flandria” to powstała w 1996 roku organizacja pozarządowa, aktywna w dziedzinie opieki zdrowotnej i aktywizacji społecznej w 3 regionach Polski (woj. kujawsko-pomorskie, pomorskie i wielkopolskie). Stowarzyszenie oferuje pomoc:
• medyczną (m.in. poradnia leczenia bólu, pielęgniarska opieka domowa dla pacjentów długoterminowo chorych, usługi domowe i teleopieka dla osób niesamodzielnych i/lub z niepełnosprawnością, organizacja usług społecznych i zdrowotnych w ramach współpracy z prywatnymi i publicznymi placówkami służby zdrowia w każdym z regionów, akcje profilaktyczne: diagnostyka, konsultacje indywidualne, warsztaty i wykłady o tematyce zdrowotnej),
• społeczną (pomoc wolontariacka, warsztaty aktywizacyjne dla różnych grup społecznych, kluby aktywności)
• informacyjną (informacje na temat praw pacjenta, sposobów uzyskania dofinansowania i refundacji w procesie leczenia i rehabilitacji, przysługujących praw i ulg).

Stowarzyszenie ściśle współpracuje z:
– Belgijskim LCM (Christelijke Mutualteit) – największą „kasa chorych” w Belgii, która od 1993 roku wspiera projekty utworzenia stowarzyszeń wzajemnościowych w Europie Centralnej, Afryce i Ameryce Łacińskiej
– Fundacją Wzajemnej Pomocy – odpowiedzialną za koordynację projektów międzynarodowych związanych z ochroną zdrowia,
– Spółdzielnią Europejską SCE „Flandria” – powstałą z inicjatywy Stowarzyszenia Wzajemnej Pomocy „Flandria”, Fundacji Wzajemnej Pomocy i ich belgijskich partnerów: Escapo, De Lindeboom i Nationaal Hulpfonds. SCE “Flandria” ściśle współpracuje ze strukturami SWP „Flandria”, włączając się w działania profilaktyczne. W celu pokrycia kosztów działalności społecznej, prowadzi sieć sklepów medycznych i wypożyczalni sprzętu medycznego.

Więcej informacji: http://www.flandria.pl/

ABD

Stowarzyszenie Bienestar y Desarrollo (ABD w języku hiszpańskim) jest organizacją pozarządową, która broni praw ludzi zagrożonych wykluczeniem społecznym.
Wspiera ponad 90 000 osób każdego roku w wielu dziedzinach: przeciwdziałanie narkomanii, opieka nad osobami starszymi, opieka rodzinna, zdrowie, zatrudnienie osób zagrożonych wykluczeniem, …
Misja organizacji: „Wierzymy w sprawiedliwe społeczeństwo, które eliminuje nierówności i wykluczenie społeczne. Społeczeństwo, gdzie każda rodzina i dzieci mają takie same możliwości, w których kobiety i mężczyźni mogą żyć w prawdziwej równości, a osoby starsze i zależne lub z niepełnosprawnością mogą mieć godne życie. Wierzymy w przyszłość, w której młodzi – i nie tak młodzi – zażywają narkotyki w sposób świadomy i krytyczny, gdzie nie ma eksmisji, a prawo do mieszkania ale także prawo do azylu są uznawane; chcemy wspierać migrantów i uchodźców, aby każdy z nas mógł żyć z równymi szansami, bez względu na nasze pochodzenie kulturowe.”

More information: https://abd.ong/home


INSIEME SI PUO

Insieme Si Può to Spółdzielnia Socjalna, założona w 1983 roku, będąca obecnie liderem w sektorze ekonomii społecznej w regionie Veneto.
Najważniejszym obszarem działań spółdzielni jest próba nakreślenia innowacyjnych rozwiązań w budowaniu relacji i współpracy między publicznymi, społecznymi i prywatnymi podmiotami w zakresie usług opiekuńczych. Insieme współpracuje z partnerami publicznymi (region Veneto, lokalne urzędy zdrowia i gminy), wspólnie z którymi zbudowało,
w ciągu 30 lat pracy w regionie, współtworzone, współfinansowane i dostosowane do potrzeb usługi stanowiące odpowiedź na potrzeby obywateli w każdym wieku, zwłaszcza tych znajdujących się w trudnej sytuacji życiowej.
Dziś spółdzielnia ma 1,326 pracujących członków (głównie kobiety – 90% ogółu). Prowadzi (na obszarze około 750 000 mieszkańców) ponad 250 usług socjalnych, opieki zdrowotnej i usług społeczno-edukacyjnych oraz utrzymuje relacje z około 150 prywatnymi i publicznymi klientami.

Więcej informacji: www.insiemesipuo.eu

Podsumowanie projektu


Dar od ekonomii społecznej dla sektora opieki zdrowotnej
Nieznane jest niedoceniane. Niniejszy artykuł jest wynikiem europejskiego projektu Social Economy for Care wspieranego przez Europejski Fundusz Społeczny (EFS). W ramach projektu poszukiwano możliwości we Flandrii (północna część Belgii) oraz w Europie, aby zbliżyć do siebie ekonomię społeczną z sektorem opieki zdrowotnej i społecznej. Wspólnym mianownikiem między tymi sektorami jest praca. Ekonomia społeczna uważa pracę za dźwignię w życiu ludzi – pomaga tworzyć różnorodne usługi, aby umożliwić karierę zawodową osobom, które są daleko w tyle na rynku pracy. Sektory opieki zdrowotnej i opieki społecznej potrzebują zmotywowanych, doświadczonych pracowników z pasją do pacjentów. Jednym z początkowych aspektów tego projektu było przekonanie, że coraz trudniej jest obsadzić wolne miejsca w sektorze opieki. Na przykład federacja VERSO, obliczyła, że sektor ten tylko we Flandrii będzie potrzebował 46 000 nowych pracowników w ciągu następnych dziesięciu lat. Kolejnym punktem wyjścia było to, że niektóre zadania w zakresie opieki zdrowotnej i opieki społecznej mogą czasami być wykonywane przez pracowników pochodzących z sektora ekonomii społecznej, jeśli zostaną wprowadzone zmiany w sposobie organizacji zespołu. Określeniem tego procesu jest specjalistyczny termin – job carving, czyli analiza obowiązków zawodowych wykonywanych na danym stanowisku i określeniu konkretnych zadań, które mogą zostać przypisane pracownikowi z poważną niepełnosprawnością. Wspiera się w ten sposób nie tylko klientów lub pacjentów, ale także członków personelu. LCM i IN-Z szukały tego, co ekonomia społeczna już robi w tym zakresie i jakie formy współpracy międzysektorowej istnieją w obszarze opieki zdrowotnej i opieki społecznej. We Flandrii (Belgia)  naszymi partnerami stali się CM Midden-Vlaanderen i CM Limburg. Razem z nimi zaangażowaliśmy wiele lokalnych ośrodków opieki zdrowotnej i opieki społecznej oraz podobne podmioty, które odgrywają ważną rolę w grupach marginalizowanych na rynku pracy m.in. firmy z lokalnej gospodarki usługowej, chronione miejsca pracy itp. W perspektywie międzynarodowej moglibyśmy liczyć na przedsiębiorców społecznych we Włoszech, Hiszpanii i Polsce, odpowiednio Asociacion Bienestar y Dessarollo (ABD), Società Cooperativa Sociale „Insieme Si Puó” oraz Stowarzyszenie Wzajemnej Pomocy „Flandria” (SWPF). W artykule tym opisujemy, co znaleźliśmy podczas naszych poszukiwań oraz przedstawimy doświadczenia z innych krajów.
Co ekonomia społeczna ma wspólnego z opieką zdrowotną i opieką społeczną?Praca w niszach W ostatnich dziesięcioleciach ekonomia społeczna opracowała projekty w niszach opieki zdrowotnej i opieki społecznej, które umożliwiły im zapewnienie pracy swoim pracownikom i za pomocą których mogliby zaspokoić nowe potrzeby. Większość tych projektów wykazuje siłę współpracy międzysektorowej. Firmy w lokalnej gospodarce usługowej już dawno rozszerzyły swoje usługi o opiekę domową i opiekę nad dziećmi. Sektor opieki domowej wymagał skupienia nad pracownikami, którzy mogliby uzupełniać pracę nieformalnych usługodawców i wolontariuszy. Szczególnie kobiety bez wykształcenia, które chciały wrócić na rynek pracy, mogły znaleźć motywujące je zatrudnienie. Do dnia dzisiejszego wypełniają różne zadania w zakresie asystowania i nadzoru.  Dzięki swojej cennej pracy, często poza normalnymi godzinami pracy, przyczyniają się do godnego starzenia się seniorów w ich środowisku.

Sektor opieki nad dziećmi wymagał inicjatyw ukierunkowanych na sąsiedztwo z silną funkcją społeczną. Firmy były w stanie osiągnąć sukces dzięki funkcji partycypacyjnej i mieszanym  zespołom, w których dodano jednego lub dwóch pracowników ekonomii społecznej do stałych przełożonych. Nadal ich wkład jest niezbędny, ponieważ wnoszą praktyczną wiedzę fachową i potrafią znacznie łatwiej budować relacje z rodzicami. Oprócz opieki domowej i opieki nad dziećmi, poszerzono działania o opiekę nad osobami starszymi, edukację, opiekę psychiatryczną i opiekę nad osobami z niepełnosprawnościami.
Razem na jednym piętrze
Pracownicy ekonomii społecznej coraz częściej pojawiają się wraz ze zwykłymi pracownikami z opieki, edukacji i opieki społecznej w jednym miejscu. Asystenci seniorów stają się bardziej wszechstronni i pracują w ośrodkach opieki stacjonarnej. W ekonomii społecznej możemy również znaleźć pracowników ukierunkowanych na dzieci, pracujących w szkołach lub przy nich, gdzie zapewniają działania na rzecz tych placówek i mają możliwość nawiązywania relacji z wrażliwymi społecznie rodzicami. Ośrodki opieki stacjonarnej często mają wiele powodów, by przyjąć ekonomię społeczną. Stałym problemem takich placówek jest to jaki ich mieszkańcy doświadczają pobytu w nich. Dzięki  wysiłkom wolontariuszy, pracownicy ekonomii społecznej są odpowiedzialni za wspieranie regularnego personelu. Podejmują się zadań związanych z animacją, dystrybucją posiłków, dystrybucją poczty, transportem itp. Przynosi to tylko korzyści w jakości życia mieszkańców i atrakcyjności ośrodka opieki stacjonarnej. Szkoły ekonomii społecznej stanowią kolejne źródło inspiracji jak można pracować razem nad tym samym szczeblu. Szkoły takie są naturalnie międzysektorowe z powiązaniami między szkołami, podmiotami opieki społecznej i lokalnymi stowarzyszeniami. W rezultacie szkoły zyskują znaczący program rekreacyjny w godzinach obiadowych i pozaszkolnych, utrzymują lepsze kontakty z rodzinami w trudnej sytuacji społecznej, rodzice są bardziej zadowoleni i uczniowie tworzą lepszy wizerunek i więcej okazji do tego aby ich edukacja była efektywna.
Zalecenia dotyczące polityki
Ekonomia społeczna jest sektorem jak każdy inny, dlatego opracowaliśmy szereg rekomendowanych zaleceń w osobnej publikacji. W ten sposób odnosimy się również do ogólnych środków, które mogą pomóc pracodawcom w uzyskiwaniu zysków społecznych w rekrutacji większej liczby pracowników z ekonomii społecznej. Pomysł na przykład o grupie docelowej dla starszych pracowników (55+). Spójność zapewnia również fakt, że nasz projekt nie jest wyjątkowym i odizolowanym. Obecnie powstaje wiele innych inicjatyw, które są związane z ekonomią społeczną i opieką widzianą z różnych perspektyw. Perspektywy te prowadzą również do wglądu strukturalnego. Z pośród rekomendowanych zaleceń, które się pojawiają i które są sformułowane jako uzupełniające i wzmacniające, oczekujemy określonych rezultatów. Dobrze, aby organizacje wiedziały, że kontekst jest wypracowany tu i tam, aby ułatwić partnerstwo między ekonomią społeczną i zyskiem społecznym.
W innych krajach … Flandria (Belgia) nie jest wyspą, to region, który wpisuje się w europejską dynamikę. Uważamy, że jest tutaj szczególne skupienie i duma. Jesteśmy niezaprzeczalnym liderem dzięki naszym osiągnięciom lokalnej gospodarki usługowej w tej dziedzinie opieki. Europejski projekt, który pozwolił nam zbadać relacje między ekonomią społeczną a opieką z perspektywy pracodawcy, zaprowadził nas do regionu Veneto we Włoszech, do Barcelony w Hiszpanii i do Poznania w zachodniej Polsce. Znaleźliśmy działania w Veneto i Barcelonie, głównie w formie projektów EFS, aż do aktywacji w lokalnych usługach, takich jak pomoc osobista, transport, sieci sąsiedzkie i pomoc w odrabianiu prac domowych. Czas trwania tych działań był w większości ograniczony, a działania świadczące usługi, które były zrównoważone i opłacalne w skali całej Europy są wyzwaniem. Barcelona i Poznań oferowały sporo działań, aby z powodzeniem wykorzystać wiedzę fachową mężczyzn i kobiet w trudnej sytuacji jako grupy docelowe. W Barcelonie pod wpływem akcji społecznościowej rozpoczęto edukację w zakresie HIV.  W innej inicjatywie ludzie byli zaangażowani w ocenę zużycia energii w domach osób o niskich dochodach. W Poznaniu pracują we wzajemnościowej perspektywie na pomoc dla  lokalnych mieszkańców będących w potrzebie. W systemie teleopieki istnieje osobna linia przeznaczona dla osób doświadczających samotności, która funkcjonuje przez siedem dni w tygodniu. Możliwości w różnych regionach i krajach w żaden sposób nie są specyficzne dla potrzeb. Potrzeba pracy była jeszcze większa u naszych zagranicznych partnerów, a potrzeba opieki była równie duża jak u nas. Ale różnica w możliwościach jest zabójcą w tej dziedzinie. Europa Południowa wciąż boryka się z konsekwencjami kryzysu finansowego i gospodarczego oraz wprowadzonej wówczas polityki oszczędnościowej. W szczególności w  regionie katalońskim wydaje się, że domena społeczna jest przez to silnie ukształtowana. Organizacje społeczne mają duże trudności z przywiązaniem do nich pracowników z projektu w sposób zrównoważony. Z drugiej strony Polska ma starą klauzulę konstytucyjną, która nakłada bezpłatną opiekę. W rzeczywistości skutkuje to ofertą niedrogiej opieki, która jest o wiele za mała, a jednocześnie utrudnia rozwój tej oferty w sektorze prywatnym. Istnieje zatem wiele powodów, aby dbać o przestrzeń oferowaną regulacje dotyczące ekonomii społecznej, opieki zdrowotnej i społecznej, aby szukać nowych synergii tam, gdzie to możliwe, i nalegać na mniej przepisów i innowacji politycznych.
Więcej informacji: Jean-Pierre Descan (LCM – Christian Mutual Association, Belgia) – jean-pierre.descan@cm.be  

 

Komentowanie wyłączone.